شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک شده و از بروزسانی مطلع شوید.

ایمیل خود را وارد کنید:

شاهان کاسی

نویسنده: یزدان صفایی

از نام سی و شش شاه کاسی‌ها، یک لیست کلاسیک king list A وجود دارد که نام شاهان یکم تا ششم را دارد و پس از آن یک فضای خالی مربوط به پادشاهان بیست و چهارم تا سی و ششم، وجود دارد. برای پادشاهان یکم تا چهارم و بیست و دوم تا سی و ششم نیز، شمار سال‌هایی که حکومت کرده‌اند، باقی مانده است. نام شاهان شانزدهم تا بیست و سوم به صورت مطمئنی، از رویدادنامه‌ها و منابع معاصر مانند نامه‌های العمارنه و مهم‌تر از همه، از کتیبه‌های معتبر خودِ شاهان، بازسازی شده است. برای مدت‌ها محققان بر این باور بودند که نام‌های شاهان هفتم تا سیزدهم را نیز به دست آورده‌اند. لیستی آشوری Assyrian synchronistic list نام شاهان یکم تا سیزدهم را شامل می‌شود (Goetze 1964:97)

میان سال‌های ۱۵۷۰ تا ۱۰۷۵ پیش از میلاد، تعداد شاهان کاسی زیاد نیست و بدین ترتیب روشن است که همهٔ نام‌های موجود از این دوره، همراه با جزئیات نیستند. حتی اگر ما از سی و شش شاه تشکیل دهندهٔ سلسله، نام آن‌هایی را که به سامی حکاکی شده‌اند، بکاهیم (Pinches 1917:106) پینچز Pinches نیز دربارهٔ نام شاهان کاسی‌ها تحقیقی ارائه داده است.(pinches 1917:102-107)
هیچ لیست پیوسته‌ای از سلسلهٔ کاسی‌ها وجود ندارد. از حاکمان نخستین آن، لیستی وجود دارد که تنها نام شش تن از ایشان را آورده است اما بخش میانی آن از دست رفته است و لیست دیگری Synchronistic list که سیزده شاهِ نخستین را شامل می‌شود اما نام یازدهمین، نابود شده است و نام نهمین شاه آسیب دیده است. با این وجود آثارِ اصلی، قرائتی خوانا را در رونوشت گردآوری شده از خط، نشان می‌دهد که می‌توان بخش آسیب‌دیدهٔ نام او را به صورت m [kak] – [ri] – [m-m] e بازسازی کرد که نوعی تلفظ از ka-ak-ri-me است که در واقع، کنیهٔ آگوم دوم Agum II است. این خوانش فضای خالی میان دنبالهٔ نام شاهان نخستین کاسی را پر می‌کند و موقعیت آگوم دوم را در رویدادنامه تأیید می‌کند.(Astour 1986:327-331)
این سیزده شاه نخستین بر اساس نظریات جورج کامرون باستان‌شناس(Cameron 1936)، می‌توان به صورت زیر گزارش کرد:
۱-گانداش، Gandash بنیان‌گذار سلسلهٔ کاسی‌ها در بابل
۲- سرآگوم یکم Ser – Agum
۳- کاشتی لیاش یکم Kashtiliash
۴- اوشی Ushi
۵- آبی راتاش Abiratash
۶- تازی گوروماش Tazi Gurumash
۷- آگوم دوم نامور به کاک ریمه یا آگوم بزرگ Agum – Kak – Rema
۸- هاربه –شیباک Harbe – Shipak
۹- تی پارک زی Ti – Park – Zi
۱۰- بورنا بوریاش Burna – Buryash
۱۱- پادشاهی ناشناخته
۱۲- کشتی لیاش دوم (۱۵۱۲-۱۵۳۰ پیش از میلاد) KashtiLiash
۱۳- اولام – بوریاش Ulam – Buryash

کاسی‌ها با سی‌وشش پادشاه لیست شده در مدت ۵۷۶ سال و ۹ ماه، طولانی‌ترین سلسله در بابل بوده‌اند. پایان لیست مربوط به سال ۱۱۵۰ پیش از میلاد است. اضافه‌ کردن تعداد سال‌های مربوط به پادشاهان در این لیست، تاریخ آغاز سلسلهٔ کاسی‌ها را در سدهٔ هجدهم پیش از میلاد می‌رساند. یعنی زمانی‌که حاکمانِ سلسلهٔ حمورابی هنوز کنترل بابل را در دست داشته‌اند. در واقع تناقض تاریخی در این‌باره وجود دارد، بنابراین ممکن است لیست شاهان، اجداد شاهان را نیز شامل می‌شده در صورتی که این اجداد، خودشان شاه نبوده‌اند. بورنابوریاش یکم Burnaburiaš I اولین فرد کاسی است که واقعاً در بابل حکومت کرده است که دهمین شاه لیست شاهان است. پیشنهاد شده است که جد او، آگوم‌کاکریمه Agum-kakrime (Agum II) قبل از او، بابل را کنترل می‌کرده است (Fournet 2011:1)

کتاب نامه
Astour, M. C. (1986). “The Name of the Ninth Kassite Ruler.” the American Oriental Society 106(2): 327-331.

Cameron, G. (1936). History of Early Iran. Chicago The University of Chicago Press.

Fournet, A. (2011). “The Kassite Language In a Comparative Perspective with Hurrian and Urartean.” The Macro-Comparative Journal 2(1): 1-19.

Goetze, A. (1964). “The Kassites and near Eastern Chronology.” Cuneiform Studies 18(4).The American Schools of
Oriental Research

Pinches, T. G. (1917). “The Language of the Kassites.” the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland 49(1): 101-114.

۱۳ دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  1. س یوسفی says:

    به نظر من می‌توان ” آگوم کاک‌ریمه ” را با ” کارن ” [ قارن ] پسر کاوه‌آهنگر یکسان دانست .

  2. امیر says:

    با سلام بهترین کارها در حوزه تاریخ کاسی ها رو اقای امیر علی نیا انجام داده که اکتون دانشحوی دکترای تاریخ دانشگاه خوارزمی تهرانه با اروپایی هایی هن که در حوزه کاسی ها کار میکنن در ارتباطه و پایان تامه ارشدش کاسی عا و حضور انان در بین النعرین بوده در دانشگاه فردوسی مشهد با کمک دکتر ایمانپور و دکتر پالولس از امریکا، دوستان هر کسی میخاد مقالاتش تو اینترنت هست

  3. م رضائی says:

    با درود و آرزوی بهروزی
    من در رشته ایرانشناسی تحصیل میکنم و برای مطالعه مهاجرت آریائیان نیاز به منابع روز دارم – منابعی که معرفی کرده اید بسیار جالب هستند – آیا امکان تهیه پی دی اف از اصل یا ترجمه آنها وجود دارد . در ضمن در رابطه با مهاجرت آریائیان به ناحیه شرقی فلات ایران ( سرزمین آریانا ) اگر منبعی معرفی کنید کمک شما کمک به « ایرانشناسی » خواهد بود – با سپاس بسیار

  4. میثاق انوری says:

    سلام . من از تاریخ ایران هیچی متوجه نمیشوم چون تاریخ ایران خیلی پیچیده و سنگین است . شما که به قول قدیمیها دستی به قلم دارید لطفآ کمکم کنید . با تشکر

  5. mahnaz says:

    سلام. من دانشجوی کارشناسی ارشد هستم. موضوع پایان نامه من در خصوص کاسی ها و حضور آنها در بین النهرین می باشد. به علت مبهم بودن این دوره تاریخی و همین طور کم بودن منابع دچار مشکل شدم. من می تونم با شما برای راهنمایی در این خصوص مکاتبه داشته باشم؟ اگر بتونید کمکم کنید واقعا سپاسگزار می شم. لطفا برام ایمیل بزنید.

    • یزدان صفایی says:

      دانشجوی گرامی. ایمیلتان را چک کنید.

      صفایی

    • رضوی says:

      سلام این موضوع پایان نامه اقاای امیر علی نیا بوده که الان دانشجوی دکترای دانشگاه خوارزمی تهرانه و تخصصش کاسی هاست

  6. mahnaz says:

    سلام. من دانشجوی کارشناسی ارشد هستم. موضوع پایان نامه من در خصوص کاسی ها و حضور آنها در بین النهرین می باشد. به علت مبهم بودن این دوره تاریخی و همین طور کم بودن منابع دچار مشکل شدم. من می تونم با شما برای راهنمایی در این خصوص مکاتبه داشته باشم؟ اگر بتونید کمکم کنید واقعا پاگزار می شم. لطفا برام ایمیل بزنید.

  7. حسین says:

    سلام بر شما
    امیدوارم خوب سلامت باشید وقتی که که یادداشت زیبا روان علمی شما درباره قوم کاسی را دیدم دلم نیامد این را در سایت خود نگذارم تا جوانان بیایند این را ببیند از فرهنگ تمدن گذشته خود با خبر بشوند اگر اجازه می دهید یادداشتی از شما را در سایت کاسی بگذارم با اسم نام شما
    با تشکر
    مدیریت سایت کاسی

    • یزدان صفایی says:

      سلام

      حسین گرامی. مشکلی نیست درج مطالب این سایت با ذکر نام نویسنده آزاد است

  8. شهر کرند (کرینتاش باستانی کاسیان) در اوستا کوارنت آمده و به همراه بابل دو مقر حکومت اژی دهاک به شمار رفته است. از اینجا می توان نتیجه گرفت که از این اژی دهاک همان آگوم دوم ملقب به کاک رمه (دارنده شمشیر خونین) پادشاه معروف کاسی، فاتح بابل منظور است. همان که در کتیبه اش، کوتیان (=سگپرستان) در سمت آذربایجان و گیلان و اران را کوتیان بی خرد نامیده است.

    • یزدان صفایی says:

      به نظرم ترجمه هایی مثل دارنده شمشیر خونین برای کاک رمه و یا سگ پرستان برای گوتیان نیازمند منبع باشد

دیدگاه خود را به ما بگویید.